Прејди на содржината

Главна страница

Од Википедија — слободната енциклопедија

Добре дојдовте на Википедија

слободната енциклопедија што може секој да ја уредува
имаме 151.318 статии на македонски јазик
Избрана статија за оваа седмица
Реконструиран холотип на брахиосаурус во Филдовиот музеј
Реконструиран холотип на брахиосаурус во Филдовиот музеј

Брахиосаурусрод на сауроподски диносаурус кој живеел на територијата на Северна Америка за време на доцната Јура, пред околу 154-153 милиони години. За прв пат бил опишан од страна на американскиот палеонтолог Елмер С. Ригс во 1903 година од фосили пронајдени во долината на реката Колорадо во западно Колорадо, САД. Ригс го нарекол диносаурусот Brachiosaurus altithorax; генеричкото име е грчки за „гуштерска рака“, во однос на неговите пропорционално долги раце, а специфичното име значи „длабоки гради“. Се проценува дека Брахиосаурусот бил помеѓу 18 и 21 метри долг; проценките на тежината се движат од 28,3 до 58 метрички тони (31,2 и 64 кратки тони). Поседувал непропорционално долг врат, мал череп и голема вкупна големина, сето тоа типично за сауроподите. Атипично, Брахиосаурусот имал подолги предни екстремитети отколку задните, што резултирало со стрмно наклонето торзо и пропорционално пократка опашка.

Брахиосаурусот е истоимен род од семејството Брахиосауриди, кој вклучува неколку други слични сауроподи. Најпопуларните претстави на Брахиосаурус се засноваат на Жирафатитан, род на диносаурус на од формацијата Тендагуру во Танзанија. Жирафатитанот првично бил опишан од германскиот палеонтолог Вернер Јаненш во 1914 година како вид на Брахиосаурус, B. brancai, но се преселил во својот род во 2009 година. Три други видови на Брахиосаурус се именувани врз основа на фосили пронајдени во Африка и Европа; два веќе не се сметаат за валидни, а третиот станал посебен род, Лусотитан.

Холотипот на B. altithorax е сè уште најкомплетниот примерок, а се смета дека само неколку други примероци припаѓаат на родот, што го прави еден од поретките сауроподи на формацијата Морисон. Се смета дека храната ја барал на високите места, веројатно исекувајќи или подрипнувајќи вегетација од 9 метри високо од земјата. За разлика од другите сауроподи, тој не бил погоден за одгледување на задните екстремитети. Користен бил како пример за диносаурус кој најверојатно бил ектотермичен поради неговата големина и соодветната потреба за храна, но поновите истражувања покажуваат дека бил топлокрвен. Меѓу најиконските и за кои првично се сметале дека се еден од најголемите диносауруси, Брахиосаурусот се појавил во популарната култура, особено во филмот „Паркот Јура“ од 1993 година. (Дознајте повеќе...)


Слика на денот

Широк поглед на Питиљано, Тоскана.
Дали сте знаеле…

Занимливости од содржините на Википедија:

Шолја кафе
Шолја кафе
На денешен ден…

Денес е 3 април 2025 г.

Настани:

1043  Едвард Исповедникот е крунисан за крал на Англија.
1789  Прославениот војсководец Џорџ Вашингтон положи заклетва и така стана прв претседател на САД, новата држава на северноамериканскиот континент.
1917  Владимир Илич Ленин се вратил во Русија од прогонство и застанал на чело на Руската револуција од 1917. Пред болшевичките водачи го претставил својот реферат „За задачите на пролетаријатот во сегашната револуција“ познат и како „Априлски тези“.
1945  Во Скопје, со изведувањето на претставата „Платон Кречет“ од советскиот драматург Александар Корнејчук, во режија на Димитар Ќостаров, а во превод на Блаже Конески, почна континуирано да работи Македонскиот народен театар.
1948  Претседателот на САД Хари Труман го потпишал Маршаловиот план со кој ја овластил помошта на САД од 5 милијарди долари за обновата на 16 европски земји по Втората светска војна.
1973  Во Њујорк, САД е воспоставен првиот телефонски повик од мобилен телефон.
1986  IBM го претставил новиот производ PC Convertible, првиот преносен сметач со димензии слични на денешните.
2008  И покрај решеноста на останатите 25 членки, Грција го спречи приклучувањето на Македонија кон НАТО, оправдувајќи го овој потег со потребата за подобрување на соседските односи со решавање на спорот со името на Македонија.

Родени:

1461  Ана де Божу — француска принцеза, ќерка на Луј XI.
1783  Вашингтон Ирвинг — американски писател, есеист, историчар и дипломат († 1859).
1922  Дорис Деј — американска филмска глумица и пејачка.
1924  Марлон Брандо — американски филмски глумец († 2004).
1930  Хелмут Колканцелар на Германија.
1932  Јован Ивањин — македонски поет и романописец.
1942  Адемир да Гуја — бразилски фудбалер.
1943  Зоран Ковачевски — македонски писател.
1958  Алек Болдвин — американски глумец.
1961  Еди Марфи — американски глумец и комичар.
1978  Томи Хас — германски тенисер.
1984  Макси Лопес — аргентински фудбалер.
1985  Леона Луис — британска поп-пејачка.
1990  Ловре Калиниќ — хрватски фудбалер.
1995  Адријан Рабио — француски фудбалер.
1996  Фабијан Руис — шпански фудбалер.
2003  Пабло Торе — шпански фудбалер.
Починале:
Портрет на Џејмс Кларк Рос од 1834 г.
Портрет на Џејмс Кларк Рос од 1834 г.
Јоханес Брамс
Јоханес Брамс
1171  Филип од Наблус — седмиот Голем мајстор на витешкиот ред Темплари.
1287  Хонориј IVримски папа.
1862  Џејмс Кларк Рос — британски поморски истражувач.
1882  Џеси Џејмс — американски разбојник (р. 1847).
1897  Јоханес Брамс — германски композитор, пијанист и диригент.
1990  Сара Вон — американска џез пејачка (р. 1924).
1950  Курт Веил — германско-американски композитор.
1897  Греам Грин — англиски писател (р. 1904).
1915  Надежда Петровиќ — српска сликарка.
2015  Боб Барнс — американски рок-музичар, член на групата Линард скинард (Lynard Skynard).
2016  Чезаре Малдини — италијански фудбалер и тренер.
2024  Вељко Булајиќ — југословенски режисер.
Што е Википедија?

Википедија е енциклопедија напишана преку соработка на многу од нејзините читатели. Таа е посебен вид на мрежно место, наречено вики, што го прави придонесот кон неа брз и лесен.

Сакате да помогнете?
Започнете со нашиот вовед!

Други области
  • Селска чешма — централниот форум за дискусија на Википедија, место каде што можете да поставувате прашања и да давате коментари.
  • Портал на заедницата — проекти, ресурси и активности за сите кои сакаат да се вклучат во проектот.
  • На други јазици — Википедија е повеќејазичен проект. Освен на македонски, Википедија е достапна и на преку 300 други јазици.
Братски проекти

Википедија е проект на Фондацијата Викимедија — непрофитна организација која опфаќа и други проекти:

Ризница
Складиште на слики, снимки и други мултимедијални содржини
Викивести
Вести со права за слободна употреба
Викиречник
Речник и лексикон
Викицитат
Збирка на цитати
Викикниги
Учебници и прирачници со права за слободна употреба
Викиизвор
Библиотека на дела со права за слободна употреба
Викивидови
Именик на видови
Викиуниверзитет
Материјали и активности за учење со права за слободна употреба
Мета-вики
Усогласување на проектот „Викимедија“
Википодатоци
База на слободни знаења
Википатување
Отворен туристички водич