Togo
![]() | |
Gweriniaeth Togo République togolaise (Ffrainc) | |
![]() | |
Arwyddair | Gwaith, rhyddid, mamwlad ![]() |
---|---|
Math | gweriniaeth, gwladwriaeth sofran, gwlad ![]() |
Prifddinas | Lomé ![]() |
Poblogaeth | 7,797,694 ![]() |
Sefydlwyd | 27 April 1960 (Annibyniaeth oddi wrth Ffrainc) |
Anthem | Tir ein hynafiaid ![]() |
Pennaeth llywodraeth | Victoire Dogbé Tomegah ![]() |
Cylchfa amser | UTC+00:00, Africa/Lome ![]() |
Iaith/Ieithoedd swyddogol | Ffrangeg ![]() |
Daearyddiaeth | |
Rhan o'r canlynol | Gorllewin Affrica ![]() |
Arwynebedd | 56,785 ±1 km² ![]() |
Gerllaw | Cefnfor yr Iwerydd ![]() |
Yn ffinio gyda | Bwrcina Ffaso, Ghana, Benin, Hohoe ![]() |
Cyfesurynnau | 8.25°N 1.18333°E ![]() |
Gwleidyddiaeth | |
Corff gweithredol | Llywodraeth Togo ![]() |
Corff deddfwriaethol | Cynulliad Cenedlaethol ![]() |
Swydd pennaeth y wladwriaeth | President of Togo ![]() |
Pennaeth y wladwriaeth | Faure Essozimna Gnassingbé ![]() |
Swydd pennaeth y Llywodraeth | Prif Weinidog ![]() |
Pennaeth y Llywodraeth | Victoire Dogbé Tomegah ![]() |
![]() | |
![]() | |
Ariannol | |
Cyfanswm CMC (GDP) | $8,334 million, $8,126 million ![]() |
Arian | franc CFA Gorllein Affrica ![]() |
Canran y diwaith | 7 ±1 canran ![]() |
Cyfartaledd plant | 4.584 ![]() |
Mynegai Datblygiad Dynol | 0.539 ![]() |
Gwlad ar arfordir deheuol Gorllewin Affrica yw Gweriniaeth Togo neu'n syml: Togo ( Ynganiad ); yr enw swyddogol yw'r enw Ffrangeg: République Togolaise). Mae'n ffinio â Ghana yn y gorllewin, Benin yn y dwyrain, a Bwrcina Ffaso yn y gogledd.
Mae'n ymestyn i'r de tuag at Gwlff Gini, lle mae ei phrifddinas Lomé. Roedd ganddi boblogaeth o tua 6.7 miliwn yn 2013 ac mae ei harwynebedd yn 57,000 km2, sy'n gwneud Togo yn un o wledydd lleiaf Affrica ac yn dair gwaith maint Israel.[1]
O'r 11g i'r 16g daeth llwythi o bobl yno o bob cyfeiriad. Yna hyd at y 18g, roedd ei harfordir yn llawn o fasnachwyr caethweision, gyda nifer o wledydd Ewropeaidd yn camdrin y brodorion mewn modd ciaidd iawn. Am adeg, galwyd Togo yn "The Slave Coast". Sicrhaodd y wlad annibyniaeth oddi ar Ffrainc yn 1960.[2]
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Country Comparison :: Population Archifwyd 2015-12-22 yn y Peiriant Wayback. CIA World Factbook
- ↑ Togo Archifwyd 2020-08-31 yn y Peiriant Wayback. CIA – The World Factbook. Cia.gov. Adalwyd: 2012-01-08.