Ryżoszczurnik
Melanomys | |||
O. Thomas, 1902[1] | |||
![]() Ryżoszczurnik ciemny (M. caliginosus) | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Infragromada | |||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Infrarząd | |||
Nadrodzina | |||
Rodzina | |||
Podrodzina | |||
Plemię | |||
Rodzaj |
ryżoszczurnik | ||
Typ nomenklatoryczny | |||
Oryzomys phaeopus O. Thomas, 1894 (= Hesperomys caliginosus Tomes, 1860) | |||
Gatunki | |||
|
Ryżoszczurnik[2] (Melanomys) – rodzaj ssaków z podrodziny bawełniaków (Sigmodontinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).
Rozmieszczenie geograficzne
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Środkowej i Południowej[3][4][5].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Długość ciała (bez ogona) 110–145 mm, długość ogona 70–111 mm, długość ucha 14–18 mm, długość tylnej stopy 24–30 mm; masa ciała 43–48 g[4][6].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj (w randze podrodzaju w obrębie Oryzomys) zdefiniował w 1902 roku angielski zoolog Oldfield Thomas w artykule poświęconym nowym formom ssaków, opublikowanym w czasopiśmie The Annals and magazine of natural history[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) ryżoszczurnik ciemny (M. caliginosus).
Etymologia
[edytuj | edytuj kod]Melanomys: gr. μελας melas, μελανος melanos ‘czarny’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’[7].
Podział systematyczny
[edytuj | edytuj kod]Do rodzaju należą następujące gatunki[8][6][3]:
Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa[2] | Podgatunki[4][3][6] | Rozmieszczenie geograficzne[4][3][6] | Podstawowe wymiary[4][6][a] | Status IUCN[9] |
---|---|---|---|---|---|---|---|
Melanomys chrysomelas | (J.A. Allen, 1897) | gatunek monotypowy | południowo-zachodni Honduras, Nikaragua i Kostaryka; niepotwierdzony w Panamie; zakres wysokości: 0–1000 m n.p.m. | DC: 11–13 cm DO: 8–10 cm MC: brak danych |
NE | ||
Melanomys idoneus | (E.A. Goldman, 1912) | gatunek monotypowy | endemit Panamy (silnie zalesione zbocza wzgórz; granice zasięgu nieznane); zakres wysokości: 550–850 m n.p.m. | DC: 11,3–13 cm DO: 7,6–9,9 cm MC: brak danych |
NE | ||
Melanomys columbianus | (J.A. Allen, 1899) | gatunek monotypowy | północna Kolumbia (Sierra Nevada de Santa Marta) i skrajnie północno-zachodnia Wenezuela; zakres wysokości: 1000–2500 m n.p.m. | DC: 12,5–14,5 cm DO: 8–10 cm MC: 43–48 g |
NE | ||
![]() |
Melanomys caliginosus | (Tomes, 1860) | ryżoszczurnik ciemny | gatunek monotypowy | andyjskie i pacyficzne lasy od zachodnio-środkowej Kolumbii do południowo-zachodniego Ekwadoru; zakres wysokości: 0–2300 m n.p.m. | DC: – cm DO: – cm MC: – g |
LC |
Melanomys robustulus | O. Thomas, 1914 | ryżoszczurnik krzepki | gatunek monotypowy | nizinne lasy we wschodnim Ekwadorze i północnym Peru; zakres wysokości: 400–1200 m n.p.m. | DC: około 12,2 cm DO: około 9,2 cm MC: brak danych |
LC | |
Melanomys zunigae | (Sanborn, 1949) | ryżoszczurnik nadbrzeżny | gatunek monotypowy | endemit Peru (Cerro San Jerónimo i Lomas de Atocongo); zakres wysokości: 600–800 m n.p.m. | DC: brak danych DO: 8,1–10,5 cm MC: brak danych |
CR |
Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, CR – gatunek krytycznie zagrożony; NE – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b O. Thomas. New forms of Saimiri, Oryzomys, Phyllotis, Coendou, and Cyclopes. „The Annals and magazine of natural history”. Seventh Series. 10 (57), s. 248, 1902. (ang.).
- ↑ a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 250. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 408. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- ↑ a b c d e U. Pardiñas, P. Myers, L. León-Paniagua, N.O. Garza, J. Cook, B. Kryštufek, R. Haslauer, R. Bradley, G. Shenbrot & J. Patton. Opisy gatunków Cricetidae: U. Pardiñas, D. Ruelas, J. Brito, L. Bradley, R. Bradley, N.O. Garza, B. Kryštufek, J. Cook, E.C. Soto, J. Salazar-Bravo, G. Shenbrot, E. Chiquito, A. Percequillo, J. Prado, R. Haslauer, J. Patton & L. León-Paniagua: Family Cricetidae (True Hamsters, Voles, Lemmings and New World Rats and Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 455–457. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Melanomys. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-12-01].
- ↑ a b c d e Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 260–261. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 407, 1904. (ang.).
- ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, J. Zijlstra & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.13) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2024-09-17]. (ang.).
- ↑ Taxonomy: Melanomys – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-09-17]. (ang.).