Tarayıcı Ortamı, Özellikleri

Javascript dili başlangıçta internet tarayıcıları için oluşturuldu. O zamandan beri geliştirildi ve birçok kullanımı ve platformu ile bir dil haline geldi.

Bir platform tarayıcı, bir web sunucusu, bir çamaşır makinesi veya başka bir sunucu olabilir. Bunların her biri platforma özgü fonksiyonlar sağlar. JavaScript özelliklerinde bunu bir sunucu ortamı olarak adlandırılır.

Bir sunucu ortamı dil çekirdeğine ek olarak platforma özgü nesneler ve fonksiyonlar sağlar. İnternet tarayıcıları internet sayfalarını kontrol etmek için bir yol sunar. Node.js sunucu tarafı özellikleri vb.

İşte javascriptin internet tarayıcısında çalıştığında elimizde ne olduğunu gösteren bir kuş bakışı.

window denilen bir “kök” nesnesi var. Ä°ki rolü vardır.

1. Birincisi, Javascript kodu için evrensel bir nesnedir. bölümde açıklandığı gibi info:global-object
2. İkincisi, “tarayıcı penceresini” temsil eder ve kontrol etmek için yöntemler sağlar.

ÖrneÄŸin, burada windowu evrensel bir nesne olarak kullandık.

function selamSoyle() {
  alert("Selam");
}

// evrensel değişkenler `window` özellikleri olarak erişilebilir.
window.selamSoyle();

Ve burada windowu pencerenin yüksekliÄŸini görmek için tarayıcı penceresi olarak kullandık:

alert(window.innerHeight); // İç pencere yüksekliği

Daha fazla windowa özgü yöntemler ve özellikler var, bunlardan daha sonra bahsedeceÄŸiz.

Document Object Model (DOM) (Belge Nesneli Modeli)

document nesnesi sayfa içeriÄŸine eriÅŸimi saÄŸlar. Sayfada herhangi bir ÅŸeyi deÄŸiÅŸtirebilir ya da oluÅŸturabiliriz.

Örneğin:

// arka plan rengini kırmızı olarak değiştirelim.
document.body.style.background = 'red';

// 1 saniye sonra tekrar deÄŸiÅŸtirelim
setTimeout(() => document.body.style.background = '', 1000);

Burada document.body.style kullandık fakat daha fazla parametreler var. Özellikleri ve yöntemleri tanımlamada açıklanmıştır. Tesadüf ki, bunu geliÅŸtiren iki grup vardır.

DOM standartları : https://dom.spec.whatwg.org

Eskiden hiçbir standart yoktu. – her tarayıcı her ne istiyorsa onu uyguladı. Bu yüzden farklı tarayıcıların aynı şeyler için farklı metotları ve özellikleri vardı. Geliştiriciler her bir tarayıcı için farklı kodlar yazmak zorunda kalıyordu. Karanlık dağınık zamanlar.

Şimdi bile bazen tarayıcılara özgü özellikleri kullanan ve uyumsuzluklar etrafında çalışan eski kodlarla çalışabiliriz ama bu derste modern şeyler kullanacağız: Onlara ihtiyacın olana kadar eski şeyler öğrenmeye gerek yok (şansın yüksek değil).

Daha sonra herkesi ortak noktada toplamak için DOM standartı belirlendi. İlk versiyon “DOM Level 1” idi, sonra DOM Level 2 tarafından genişletildi, sonra DOM Level 3 ve şimdi DOM Level 4. WhatWG grubundan insanlar sürümden sıkıldılar ve numara olmadan sadece DOM olarak adlandırdılar. Öyleyse biz yapacağız.

BOM (Tarayıcı Nesne Modeli)

HTML’in bir parçası (BOM), belge dışında her şey ile çalışmak için tarayıcı (sunucu ortamı) tarafından sağlanan ek nesnelerdir.

Örneğin:

• navigator nesnesi tarayıcı ve iÅŸletim sistemi hakkında arkaplan bilgisi saÄŸlar. Birçok özelliÄŸi var, fakat en çok bilinen ikisi ÅŸunlardır: navigator.userAgent – mevcut tarayıcı hakkında, ve navigator.platform – platform hakkında (Windows/Linux/Mac arasında farklılık olacağından yardım gerekebilir).
• location nesnesi geçerli adresi okumayı ve tarayıcıyı yenisine yönlendirmeyi saÄŸlar

location nesnesini bu ÅŸekilde kullanabiliriz:

alert(location.href); // Geçerli URL'yi gösterir
if (confirm("wikipedia'ya git?")) {
  location.href = 'https://tr.wikipedia.org'; // Tarayıcı başka bir URL'ye yönlendirir.
}

alert/confirm/prompt fonksiyonları da BOM’un bir parçasıdır: Bunlar doÄŸrudan belge ile ilgili deÄŸildir ancak kullanıcı ile tarayıcının saf iletiÅŸim kurmasını temsil eder.

Özet

Standar hakkında konuşurken:

DOM tanımlaması

belge yapısını, manipülasyonları, olayları açıklar, Bkz https://dom.spec.whatwg.org.

CSSOM tanımlaması

stil sayfaları ve stil kurallarını açıklar, bunlarla yapılan manipülasyonları ve belge bağlanmalarını sağlar, Bkz https://www.w3.org/TR/cssom-1/.

HTML tanımlaması

HTML dilini (etiketler vs.) ve ayrıca BOM (tarayıcı nesne modeli) – çeÅŸitli tarayıcı fonksiyonlar: setTimeout, alert, location vb açıklar, Bkz https://html.spec.whatwg.org. DOM özelliÄŸini alır ve birçok ek özellik ve yöntemle geliÅŸtirir.

Lütfen yukarıdaki bağlantıları kontrol edin. Çünkü öğrenecek birçok şey var. Her şeyi hatırlamak imkansızdır.

Bir özellik ve yöntem hakkında okumak istediğinizde – Mozilla kılavuzu https://developer.mozilla.org/en-US/search güzel kılavuzlardan bir tanesidir, ancak ilgili özelliklerin okunması daha iyi olabilir: daha karmaşık ve okunması uzun fakat temel bilginiz eksiksiz ve sağlam hale gelecektir.

Şimdi DOM öğrenmeye başlayacağız. Çünkü belge, kullanıcı arayüzünde önemli bir rol oynuyor, ayrıca onunla çalışmak en karmaşık kısımdır.